De kinderplaneet - Riika Pulkkinen

24-08-2020

Na een familiefeest maakt een rustig gesprek een eind aan het gezin van Henrik en Frederika. Omdat de kerstdagen zich aandienen houden ze hun scheiding nog even voor zich. Maar daarna worden ze geconfronteerd met pijnlijke taken. Wie krijgt wat? En vooral wie heeft recht op 'de kleine', het dochtertje van drie? 

De ondertitel is ook: 'Bestaat er zoiets als een 'goede' echtscheiding?'

Dit boek zal voor veel mensen herkenbaar zijn.

In januari moet elk voorwerp in huis een label krijgen 'van jou' of 'van mij'. Het huis zal verkocht worden. Maar wie bepaalt wanneer hij het recht heeft op tijd met het dochtertje van drie? Henrik tekent woeste kolommen op ruitjespapier. Een ingewikkelde grafiek bepaalt wie, wanneer het recht heeft op het dochtertje, steevast 'de kleine' genoemd. De voornaam van het kind komen we nooit te weten.

De ik-persoon en hoofdpersoon is Frederika en de meeste hoofdstukken zijn vanuit haar perspectief geschreven. We zitten in haar hoofd en komen te weten wat ze voelt en denkt. Maar Frederika kan niet akkoord gaan met co-ouderschap. De hele scheiding is voor haar alleen doenbaar als het kind het grootste deel van de tijd bij haar woont. Henrik is woedend. Waarom zou hij zijn rechten als vader opgeven?

Toch was er liefde.

'Hoewel ik zeker weet dat ik wil scheiden, voel ik, gehuld in zijn geur, toch een stekend verlangen. Gehuld in de geur, in de herinnering, in de trui. Ik verlang naar de liefde die hij me toonde in het eerste jaar dat we samen waren. In het begin is liefde: jezelf en de ander openen, onthullen, onderwerpen, herkennen.'

Het einde daarentegen is altijd een gedwongen einde.

'Een einde is altijd een gedwongen einde. Scheiden is een kwestie van sluiten en je terugtrekken.'

Dat klinkt eenvoudig maar dat is het niet.

De vraag waar het mis gegaan is tussen die twee is nog niet zo eenvoudig te beantwoorden. Toch zegt Frederika over hun eerste jaar samen

'We hadden net een jaar een relatie en alles in ons moest nog ontkiemen: de dingen waar we samen goed in waren, en ook de dingen die ertoe leidden dat we faalden. Alles was toen al zichtbaar.'

Hij is een acteur die gemakkelijk verschillende rollen kan spelen, zij wilde alles op haar voorwaarden doen, vooral rond de opvoeding van de kleine. Hij heeft het gevoel dat hun leven wordt gedicteerd door haar angsten, zorgen en paniek en ze heeft nooit toegestaan dat hij meer deed.

Een kapitein op het schip ontbrak want Frederika zegt dat ze uit elkaar zijn omdat

'Henrik zich nooit aan mijn autoriteit wenste te onderwerpen, en omdat ik zelf nooit in staat was hem een positie van autoriteit te gunnen.'

De positie van leider was dus altijd vacant. Op het einde waren ze zo moe gestreden dat ze de puf niet meer hadden.

Na de verkoop van het huis en de verhuis van Frederika begint de zoektocht naar zichzelf, ze moet zichzelf weer zien uit te vinden. Het is een broze zoektocht naar geluk en naar het meisjesschap. Van echtgenote en moeder naar vrouw en moeder.

'Geluk ontstaat pas door herhaling, door herinnering, maar ook door het bedrieglijke of waarachtige gevoel dat er nog tijd over is, het gevoel dat de dag van morgen voortbouwt op de dag van gisteren, mooier dan welke dag van gisteren ooit is geweest.'

Haarscherp, bijna meedogenloos, analyseert Frederika wat ze beleeft en voelt. Ze zit wel erg veel in haar hoofd, maar het levert prachtige zinnen op. Ze fileert het leven en geluk in al zijn broosheid en breekbaarheid. Een boek met een filosofisch kantje!

Een andere verhaallijn die in het boek speelt is 'De geschiedenis van de angst.' Over haar oudste zus Julia, naar wie ze als kind geweldig opzag en die als jongvolwassene een psychose doormaakt. De moeilijke weg naar een diagnose en de moeilijke maanden naar herstel. Nog nooit heb ik een auteur zo mooi zien beschrijven wat zich afspeelt in de geest van iemand die psychotisch is. Door het veranderen van perspectief - van ik naar zij - wordt er een bepaalde afstand gecreëerd die prettig leest.

In het leven is alles voortdurend met elkaar verweven en het is een voortdurend tasten, een proberen.

Dit prachtige boek geeft als geen ander woorden aan onze zoektocht, onze twijfels, ons proberen, aan momenten van geluk en momenten van verval.

Beslist een aanrader om te lezen!